อักษรภาษาอียิปต์

ชาวอียิปต์โบราณมีอักษรของตนเอง ซึ่งเรียกว่าอักษร ฮีโรกลีฟิค (Hieroglyphic) ซึ่งคำว่า ฮีโรกลีฟิคนี้ เป็นชื่อที่ชาวกรีกเรียกเครื่องหมายราณที่ปรากฏอยู่ตามโบราณสถาน สุสาน หีบศพ และตามรูปแกะสลักต่างๆ

ความหมายของคำนี้คือ ?อักษรศักดิ์สิทธิ์? ทั้งนี้ก็เพราะในสมัยที่ชาวกรีกติดต่อสัมพันธ์กับชาวอียิปต์นั้น ชาวอียิปต์นี้ใช้อักษรชนิดนี้สำหรับบันทึกเรื่องราวทางศาสนาและพิธีกรรมต่างๆ

ในตอนแรกเวลาชาวอียิปต์จะเขียนหรือแกะสลักภาษาฮีโรกลีฟิคบน กระดาษปาปิรุส หรือบนผนังหินในสุสาน พวกเขาก็จะพยายามแกะสลักรูปภาพต่างๆ อย่างประณีตบรรจง เพราะนอกจากจะได้เนื้อความทางภาษาแล้ว ภาษาของพวกเขายังดูสวยงามใช้เป็นเครื่องประดับตกแต่งไปด้วยในตัว แต่ในระยะหลังเมื่อพวกเขามีความเป็นอยู่และวิถีชีวอตที่วุ่นวายซับซ้อนมากขึ้น พวกเขาก็ไม่มีเวลาที่จะมานั่งประดิดประดอยภาษารูปภาพของตนให้สวยงามดังแต่ก่อน

โดยเฉพาะเวลารีบๆ เขียนหนังสือลงบน กระดาษปาปิรุสด้วยปากกาทำด้วยต้นกกนั้น พวกเสมียนที่ทำหน้าที่เขียนจะต้องดัดแปลงอักษรบางตัวให้เขียนได้สะดวกยิ่งขึ้น เหตุนี้ทำให้รูปของอักษรเปลี่ยนแปลงไปเป็น อักษรตวัด ซึ่งเรียกว่า อักษรแบบ ฮีราติค (Hieratic)

ในระยะแรกอักษรชนิดนี้ก็ไม่แตกต่างจากอักษร ฮีโรกลิฟิคมากเท่าใดนัก เพียงแค่มีการใช้เครื่องหมายย่อๆ มากขึ้น และเขียนตัวอักษรหวัดขึ้น ทว่าในระยะหลัง อักษรแบบฮีราติคนี้ก็มีแบบและหน้าตาแปลกออกไปเป็นของตัวเองโดยเฉพาะ คงเหลือแต่เค้าให้เห็นว่ามีบางสิ่งบางอย่างคล้ายคลึงกันกับอักษร ฮีโรกลิฟิคเท่านั้น

อย่างไรก็ดี ต่อมาอักษรแบบ ฮีราติค ก็เปลี่ยนไปอีก คราวนี้กลายเป็นภาษาที่เรียกว่า เดโมติค (Demotic) ภาษาเขียน เดโมติค นี้เป็นภาษาที่กลายไปมากจนมองไม่เห็นเค้าของภาษา ฮีโรกลิฟิค อันเป็นต้นเค้าของเดิมอีกเลย

และมีใช้กันในอาณาจักรอียิปต์ตั้งแต่สมัยแปดร้อยปีก่อนคริสตกาล จนถึงยุคโรมันเรืองอำนาจ ภาษาเดโมติคกลายเป็นภาษาที่ใช้กันทั่วไปทั้งในด้านธุรกิจ การค้า และการติดต่อสื่อสาร ทั่วไป ส่วนภาษาแบบเดิมคือ ภาษาฮีโรกลิฟิค และภาษา ฮีราติค นั้น ก็พอจะมีใช้อยู่บ้างในระยะนั้น แต่ทั้งสองภาษานี้ถูกเก็บไว้ใช้เป็นภาษาสำหรับพิธีทางศาสนา โดยพวกพระและพวกนักเขียนจารึกประจำศาสนสถานเท่านั้น

หากภาษาอียิปต์ไม่ได้สูญสิ้นไปหมดเสียทีเดียว เพราะคำและสำเนียงต่างๆ ของภาษาได้สืบตกทอดกลายมาเป็น ภาษาคอปติค ซึ่งใช้เขียนด้วยตัวอักษรกรีก และผสมกับอักษรเดโมติคอีก 7 ตัว

ภาษานี้ยังมีใช้พูดกันอยู่ในบรรดาชาวคริสเตียน ที่สืบเชื้อสายมาจากชาวอียิปต์โบราณ ภาษาคอปติค มีบทบาทสำคัญมาก ในการแปลภาษาอียิปต์โบราณ  และจากการที่มีภาษาใช้เป็นของตนเองนี้เอง ที่ทำให้เราสามารถทราบประวัติศาสตร์อันน่าสนใจของชาวอียิปต์โบราณได้ เพราะชาวอียิปต์เป็นผู้ที่ชอบจารึกเรื่องราวของตนเอง